Yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımında dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Londra’da 48 yaşındaki Rhys Hibbert, beyin ameliyatı sırasında canlı görüntüleri analiz eden yapay zekâ sisteminin kullanıldığı klinik çalışmanın ilk hastası oldu. Görme sinirlerine baskı yapan tümör nedeniyle ciddi sorunlar yaşayan Hibbert’in operasyon sonrasında görme yetisi belirgin şekilde iyileşti.

HER ŞEY ANİDEN GEÇİRDİĞİ NÖBETLE BAŞLADI

Rhys Hibbert’in hastalığı Aralık 2024’te ortaya çıktı. Yürüyüş yaptığı sırada nöbet geçirerek yere yığılan Hibbert, hastanede ayrıntılı incelemeye alındı.

Taramalarda beyninin tabanında yaklaşık 11 milimetrelik bir kitle tespit edildi. Kanserli olmadığı belirtilen tümör, hipofiz bezinin bulunduğu hassas bölgede yer alıyor ve görme sinirlerinin yanı sıra beyne kan taşıyan önemli damarlardan birine baskı uyguluyordu.

Zaman geçtikçe Hibbert’in çevresel görüşü daraldı. Yorgunluk ve yürüme güçlüğü de artarken, görme sinirleri üzerindeki baskının sürmesi kalıcı görme kaybı riskini beraberinde getirdi.

DÜNYADA İLK KEZ BİR HASTADA DENENDİ

Hibbert’e Londra’daki Ulusal Nöroloji ve Beyin Cerrahisi Hastanesi tarafından deneysel bir klinik çalışmaya katılması önerildi.

Teklifi kabul eden Hibbert, Mayıs 2026’da ameliyata alındı. Operasyonda cerrahi görüntüleri gerçek zamanlı inceleyerek doktorlara destek veren yapay zekâ teknolojisi kullanıldı. Hibbert, bu sistemin insan beynindeki bir operasyonda kullanıldığı klinik çalışmanın ilk hastası oldu.

YAPAY ZEKÂ AMELİYATI ANLIK OLARAK ANALİZ ETTİ

Operasyonda UCL Hawkes Enstitüsü tarafından geliştirilen sistemden yararlanıldı. Teknoloji, yalnızca ameliyat öncesindeki görüntüleri değil, cerrahi kameradan gelen canlı görüntüleri de eş zamanlı olarak işledi.

NVIDIA Clara IGX platformu üzerinden çalışan sistemde verilerin buluta aktarılması gerekmedi. Böylece görüntüler doğrudan ameliyathanede analiz edilerek cerrahi ekibin ekranına yansıtıldı.

Yapay zekâ, hassas sinirleri ve önemli kan damarlarını görüntü üzerinde belirgin hale getirerek doktorların çalıştıkları bölgeyi daha ayrıntılı görmesine yardımcı oldu.

KONTROL TAMAMEN CERRAHLARDAYDI

Yapay zekâ operasyonu gerçekleştiren taraf olmadı. Ameliyatın tüm kontrolü cerrahi ekipte kalırken teknoloji, doktorların kararlarını destekleyen bir görüntüleme ve analiz aracı olarak kullanıldı.

Bu destek özellikle beynin tabanındaki son derece hassas bölgede önem taşıdı. Milimetrik hareketlerin kritik olduğu operasyon, çevredeki dokular korunarak tamamlandı.

AMELİYATTAN SONRA GÖRÜŞÜ DEĞİŞTİ

Hibbert uyandığında çevresindeki nesneleri ameliyat öncesine göre çok daha net görebildiğini fark etti. Görüş alanındaki iyileşmeyi panoramik bir görüntüye kavuşmaya benzetti.

Operasyondan yaklaşık sekiz hafta sonra yapılan kontrollerde görme yetisinin tamamen toparlandığı belirtildi. Hibbert aynı zamanda yeniden desteksiz yürümeye ve günlük yaşamını bağımsız şekilde sürdürmeye başladı.

BEYİN CERRAHİSİNDE YENİ BİR KAPI ARALAYABİLİR

İlk uygulamanın başarılı sonuç vermesi, gerçek zamanlı yapay zekâ desteğinin hassas beyin ameliyatlarında gelecekte nasıl kullanılabileceğine ilişkin önemli veriler sundu.

Teknolojinin cerrahların yerini alması değil, ameliyat sırasında insan gözünün değerlendirdiği görüntülere ek bilgi sağlayarak riskli anatomik yapıların daha kolay ayırt edilmesine yardımcı olması hedefleniyor.