Emeklilik için gereken yüksek prim gününe ulaşamayan çalışanların gündeminde “yaştan emeklilik” seçeneği bulunuyor. 4A (SSK) kapsamındaki sigortalılar açısından uygulanacak koşullar ilk sigorta girişinin yapıldığı tarihe göre farklılaşıyor. Bu nedenle aynı prim gününe sahip iki çalışan farklı yaşlarda emeklilik hakkı elde edebiliyor.

8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ İÇİN 3600 GÜN SEÇENEĞİ

İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 ve öncesinde olan 4A'lılar, belirlenen koşulları karşılamaları halinde 3600 prim günü üzerinden emeklilik hakkı elde edebiliyor.

Bu sistemde en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim gününün tamamlanması gerekiyor. Ancak bu iki şartın sağlanması tek başına yeterli olmuyor. Emeklilik yaşı, koşulların hangi tarihte yerine getirildiğine göre değişiyor.

EMEKLİLİK YAŞI KADEMELİ ARTIYOR

15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 günü 23 Mayıs 2002 tarihinde tamamlayanlarda kadınlar için 50, erkekler için 55 yaş kriteri uygulanıyor.

Koşulların daha sonraki tarihlerde yerine getirilmesi durumunda ise emeklilik yaşı kademeli olarak yükseliyor.

Şartlarını 24 Mayıs 2011'den sonra tamamlayan kadınlarda yaş sınırı 58'e, erkeklerde ise şartların 24 Mayıs 2014'ten sonra tamamlanması halinde 60'a kadar çıkıyor.

1999-2008 ARASINDA 4500 GÜN FORMÜLÜ

İlk kez 8 Eylül 1999'dan sonra ancak 30 Nisan 2008'e kadar 4A kapsamında sigortalı olanlar için farklı kurallar uygulanıyor.

Bu dönemde işe girenler kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7000 prim günü şartıyla emekli olabiliyor.

Daha az primle emeklilik için ise ikinci bir seçenek bulunuyor. 4500 prim gününü tamamlayanlar, diğer koşulları da yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığına hak kazanabiliyor.

4500 GÜN TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

4500 gün seçeneğinde prim şartının yanı sıra 25 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması gerekiyor.

Ayrıca kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı aranıyor. Dolayısıyla yalnızca 4500 prim gününe ulaşılması emeklilik hakkı sağlamıyor; yaş, prim ve sigortalılık süresinin birlikte tamamlanması gerekiyor.

2008 SONRASI İÇİN HESAP DEĞİŞİYOR

30 Nisan 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar ise farklı emeklilik kurallarına tabi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında bu kişiler için farklı yaş ve prim kriterleri uygulanıyor. Bu nedenle 3600 veya 4500 gün hesabında ilk uzun vadeli sigorta başlangıç tarihi belirleyici önem taşıyor.

EKSİK GÜNLER BORÇLANMAYLA ARTIRILABİLİYOR

Prim şartını tamamlamakta zorlanan bazı çalışanlar mevzuatta tanınan borçlanma haklarını kullanabiliyor.

Gerekli şartları karşılayan kadın sigortalılar doğum borçlanması, askerlik yapanlar ise askerlik borçlanmasıyla prim günlerini artırabiliyor.

Askerliğin ilk sigorta başlangıcından önce yapılması halinde borçlanma, bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihini de geriye çekebiliyor. Bu durum kişinin tabi olduğu emeklilik koşullarını değiştirebiliyor.

EMEKLİLİK HESABINDA ÜÇ KRİTERE DİKKAT

Emeklilik planı yapanlar e-Devlet üzerinden SGK tescil ve hizmet dökümlerine ulaşarak ilk sigorta tarihlerini ve toplam prim günlerini kontrol edebiliyor.

Ancak yalnızca toplam prim sayısına bakmak yeterli olmayabiliyor. Çalışanın farklı sigortalılık statülerindeki hizmetleri ve varsa borçlanmaları da hesabı etkileyebiliyor.

Bu nedenle 3600 veya 4500 günle emeklilik planlayanların ilk sigorta tarihi, yaş ve hizmet süresi şartlarını birlikte değerlendirmesi gerekiyor.

Kaynak: Haber Merkezi