Bilim insanları görme kaybının tedavisine yönelik dikkat çeken bir yöntemi ilk kez bir insan üzerinde denedi. Hastanın kendi bacağından alınan hücrelerden ayrıştırılan ve hücrelerin enerji üretiminden sorumlu olan mitokondriler doğrudan gözlere aktarıldı. İlk sonuçlar görmenin tamamen geri kazanılmasını sağlamasa da hasar gören retina hücrelerinin yeniden işlev kazanabileceğine ilişkin önemli bulgular ortaya koydu.

BACAKTAN ALINDI GÖZLERE ENJEKTE EDİLDİ

Tedavide hastanın uyluk kasından biyopsi yoluyla hücre örnekleri alındı. Laboratuvar ortamında bu hücrelerden on milyonlarca sağlıklı mitokondri ayrıştırıldı.

Elde edilen mitokondriler daha sonra hastanın her iki gözündeki sıvıya enjekte edildi. Kişinin kendi hücrelerinin tercih edilmesiyle bağışıklık sisteminin yabancı bir maddeye karşı gösterebileceği olumsuz reaksiyonların önüne geçilmesi amaçlandı.

GÖZLER GÜNLER SONRA TEPKİ VERDİ

Tedavi öncesinde yaklaşık iki buçuk ay boyunca ışığa tepki vermediği belirtilen göz bebeklerinde enjeksiyondan birkaç gün sonra değişiklik gözlendi.

Göz bebeklerinin ışığa yeniden reaksiyon göstermeye başladığı, ayrıca beynin görsel bilgileri işleyen bölümünde organize aktivite tespit edildiği bildirildi.

ETKİ BİRKAÇ HAFTA SÜRDÜ

Research Square'de yayımlanan ön rapora göre deneysel uygulama hastanın görme yetisini tamamen geri getirmedi. Tedavinin ardından ortaya çıkan olumlu göz bebeği tepkileri de birkaç hafta içerisinde azalarak kayboldu.

Araştırmacılar buna rağmen elde edilen sonucu önemli buluyor. İlk uygulamada ciddi bir yan etki veya tehlikeli bağışıklık reaksiyonu görülmemesi yöntemin güvenliğine ilişkin umutları artırdı.

TEK DOZ YETERLİ OLMAYABİLİR

Bilim insanları geçici etkinin hasarlı retina hücrelerinin sürekli enerji desteğine ihtiyaç duymasından kaynaklanabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Bu nedenle tek bir uygulama yerine belirli aralıklarla tekrarlanan mitokondri enjeksiyonlarının daha uzun süreli sonuç sağlayıp sağlayamayacağının araştırılması planlanıyor.

GÖZLER ŞİMDİ YENİ DENEMELERDE

Araştırma ekibinin lideri sinirbilimci David Putrino ve ekibi, yöntemin geliştirilmesi ve tekrarlanan uygulamaların araştırılması için çalışmalarını sürdürüyor.

Deneysel yöntemin etkinliği daha geniş ve kontrollü araştırmalarla doğrulanabilirse mitokondri transferinin gelecekte yalnızca görme kaybında değil, hücresel hasarın rol oynadığı farklı alanlarda da araştırılması gündeme gelebilir.