Emeklilik hesabında yaş ve sigortalılık süresinin yanı sıra prim gün sayısı da belirleyici oluyor. Prim eksiği nedeniyle emeklilik hakkı kazanamayan sigortalılar; doğum ve askerlik borçlanması, yurt dışı borçlanması, isteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur ihyası gibi yöntemlerle eksik günlerini belirli şartlar altında tamamlayabiliyor.

ÇALIŞMADAN PRİM TAMAMLANABİLİYOR

Emeklilik için gereken primlerin tamamının aktif olarak çalışılarak ödenmesi gerekmiyor. Kanunun izin verdiği dönemler için borçlanma yapılabiliyor, aktif çalışmayan kişiler ise gerekli koşulları taşımaları halinde isteğe bağlı sigortayla prim ödeyebiliyor.

Ancak hiç sigorta başlangıcı olmayan bir kişinin emeklilik için gereken bütün prim günlerini toplu şekilde satın alması mümkün değil. Borçlanma yalnızca mevzuatta belirtilen süreler için kullanılabiliyor.

ANNELER 6 YILA KADAR KAZANABİLİYOR

Kadın sigortalılar, sigorta başlangıcından sonra dünyaya gelen çocukları için doğum borçlanmasından yararlanabiliyor. Her çocuk için en fazla 720 gün olmak üzere üç çocuk için toplam 2 bin 160 güne kadar borçlanma yapılabiliyor. Bu süre 6 yıllık prime karşılık geliyor.

Şartların karşılanması durumunda evlat edinen anneler de doğum borçlanması hakkından faydalanabiliyor.

ASKERLİK TARİHİ GERİ ÇEKEBİLİYOR

Erkek sigortalılar askerlikte geçen sürelerini borçlanarak prim gün sayılarını artırabiliyor. Askerliğin ilk sigorta girişinden önce yapılmış olması halinde ise borçlanılan süre kadar sigorta başlangıcı geriye çekilebiliyor.

Bu durum, kişinin tabi olduğu emeklilik koşullarına göre daha erken tarihte emekli olmasının önünü açabiliyor.

EYT'LİLER DE YARARLANABİLİYOR

EYT kapsamında bulunmasına rağmen prim günü yetersiz olan sigortalılar açısından da borçlanma seçenekleri önem taşıyor. Kişinin borçlanma hakkının bulunması halinde eksik günler tamamlanarak emeklilik için gereken prim şartına ulaşılabiliyor.

Borçlanmanın sağlayacağı avantaj sigorta başlangıç tarihi, mevcut prim günü ve sigortalılık statüsüne göre değişiyor.

YURT DIŞINDAKİ SÜRELER KULLANILABİLİYOR

Yurt dışında geçirilen bazı süreler belirlenen şartlarla borçlanılabiliyor. Türk vatandaşlarının yurt dışındaki çalışma süreleri bu kapsamda değerlendirilebilirken, kadınlar için 18 yaşından sonra yurt dışında geçirilen bazı süreler de borçlanmaya konu olabiliyor.

2019'daki düzenlemenin ardından yurt dışı borçlanmaları genel olarak Bağ-Kur yani 4B statüsünde değerlendiriliyor.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA SEÇENEĞİ VAR

Aktif olarak çalışmayan ve borçlanabileceği yeterli süresi bulunmayan kişiler isteğe bağlı sigortayı değerlendirebiliyor. Gerekli koşulları karşılayanlar SGK'ya başvurarak prim ödemeye başlayabiliyor.

İsteğe bağlı sigorta kapsamında yatırılan primler Bağ-Kur statüsünde değerlendiriliyor. Bu nedenle başvuru öncesinde emeklilik hesabının yapılması önem taşıyor.

DONDURULAN BAĞ-KUR GÜNLERİ GERİ ALINABİLİYOR

Geçmişte prim borcu nedeniyle dondurulan Bağ-Kur hizmetleri ihya uygulamasıyla yeniden kazanılabiliyor.

Borçlanmadan farklı olarak ihya işleminde yalnızca ihtiyaç duyulan gün kadar ödeme yapılamıyor. Dondurulan hizmet süresinin tamamının karşılığının ödenmesi gerekiyor.

BORÇLANMA MALİYETİ NE KADAR?

2026 yılı için doğum borçlanmasının en düşük tutarı brüt asgari ücretin yüzde 32'si üzerinden hesaplanıyor. Buna göre bir aylık en düşük ödeme 10 bin 569,60 TL olarak uygulanıyor.

Askerlik, yurt dışı borçlanması ve ihyada ise yüzde 45'lik oran esas alınıyor. Bu kapsamdaki bir aylık en düşük ödeme 14 bin 863,50 TL olarak hesaplanıyor.

BAŞKA SÜRELER DE BORÇLANILABİLİYOR

Borçlanma hakkı yalnızca doğum ve askerlikle sınırlı değil. Mevzuattaki şartların karşılanması halinde memurların ücretsiz izinleri, avukatlık stajı, doktora ve tıpta uzmanlık eğitimi, kısmi süreli çalışanların eksik günleri ile bazı eğitim ve görev dönemleri de borçlanılabiliyor.

Grev ve lokavtta geçen belirli dönemler ile seçim nedeniyle görevinden ayrılanların açıkta kaldığı bazı süreler de şartlara göre hizmete eklenebiliyor.

BAŞVURU ÖNCESİ HESAP ÖNEMLİ

Borçlanma her sigortalı için aynı sonucu doğurmuyor. Yapılacak ödemenin emeklilik tarihine, sigortalılık statüsüne ve bağlanacak aylığa etkisi kişiden kişiye değişebiliyor.

Bu nedenle borçlanma, ihya veya isteğe bağlı sigorta kararı verilmeden önce mevcut hizmet dökümünün ve emeklilik şartlarının ayrıntılı olarak değerlendirilmesi önem taşıyor.

Kaynak: Haber Merkezi