Ankara Kulislerinde "Kademeli" Hareketlilik

Sosyal güvenlik sisteminde, 8 Eylül 1999 öncesi girişliler için yapılan EYT düzenlemesi, hemen ertesi gün işe başlayanlar için büyük bir makas aralığı yaratmıştı. Sadece 24 saat farkla emeklilikte 17 yıla varan bekleme süreleri, kamuoyunda "adalet paketi" beklentisini zirveye taşıdı.

Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni Torba Yasa taslağında, bu mağduriyeti giderecek "Kademeli Emeklilik" formülü üzerinde duruluyor. Edinilen bilgilere göre, düzenleme EYT'deki gibi yaş şartını tamamen kaldırmayacak ancak mevcut 58-60 yaş sınırını aşağı çekecek.

Prim Günü Belirleyici Olacak

Masadaki en güçlü senaryo, sigorta başlangıç tarihine göre yaş şartının kademeli olarak kadınlarda 50-52, erkeklerde 52-54 bandına çekilmesi. Ancak burada kritik nokta prim gün sayısı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bütçe dengesini gözeterek onay vermesi beklenen modelde, 7000 prim gününü dolduranlar için bir avantaj sağlanması öngörülüyor. Yani sistem, "Yaşı bekleme, primi doldur, daha erken emekli ol" mantığına evrilebilir.

Bütçe Dengesi ve Enflasyon Etkisi

Bu düzenlemenin hayata geçmesi, sadece bireysel emeklilik planlarını değil, piyasadaki nakit akışını da değiştirecek. Milyonlarca vatandaşın daha erken emekli maaşına kavuşması veya kıdem tazminatını alıp piyasaya sokması, iç tüketimde bir hareketlilik yaratabilir. Ancak uzmanlar, bu durumun enflasyonla mücadele döneminde "kontrollü" yapılacağının altını çiziyor.

Piyasa koridorlarında ve Ankara bürokrasisinde edindiğim izlenim şu yönde: Hükümet, EYT sonrası oluşan bütçe yükünü henüz tam sindirmeden ikinci bir "şartsız" emeklilik paketi açmayacaktır. Bu nedenle tam bir EYT beklemek hayalci olur.

Ancak yerel seçim sonrası veya ekonomik dengelenme sürecinde, sosyal tansiyonu düşürmek adına yukarıdaki tabloda belirttiğim gibi bir "orta yol" bulunması kuvvetle muhtemel.

Vatandaş ne yapmalı?

Eğer 2000-2008 girişliyseniz ve prim eksiğiniz varsa, şu an borçlanma (askerlik/doğum) yaparak eksikleri tamamlamak için acele etmeyin. Düzenlemenin resmi gazetede yayınlanmasını veya netleşmesini beklemek, nakit akışınız için daha sağlıklı olacaktır. Şu an elinizdeki nakdi, mevduat veya likit fonlarda değerlendirerek düzenlemeyi beklemeniz finansal sağlığınız açısından daha mantıklı görünüyor.

Burada yer alan bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.