Emeklilik için yaşını bekleyen milyonlarca çalışan açısından malulen emeklilik farklı bir yol sunuyor. Bu uygulama herkesi kapsayan yeni bir erken emeklilik düzenlemesi değil; çalışma gücü kaybı SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenen ve diğer yasal şartları karşılayan sigortalılara yönelik mevcut bir hak olarak uygulanıyor.

YÜZDE 60 KAYIP ŞARTI VAR

Malulen emekliliğin en önemli koşullarından biri çalışma gücü kaybı. 4/a ve 4/b kapsamındaki sigortalıların çalışma gücünü veya iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybetmiş olması gerekiyor.

Kamu görevlilerinde de çalışma gücündeki en az yüzde 60 kayıp veya görevini yapamayacak ölçüde meslekte kazanma gücü kaybı dikkate alınıyor.

HASTANE RAPORU TEK BAŞINA YETMİYOR

Bir hastaneden alınan sağlık kurulu raporunda belirli bir oran bulunması, kişinin doğrudan malulen emekli olacağı anlamına gelmiyor.

Malullük konusunda son kararı SGK Sağlık Kurulu veriyor. Kurul, yetkili sağlık kuruluşlarından alınan raporları ve bunların dayanağı olan tıbbi belgeleri inceleyerek kişinin mevzuat kapsamında malul sayılıp sayılmayacağını belirliyor.

10 YIL VE 1800 GÜN PRİM GEREKİYOR

Sağlık şartının karşılanması tek başına aylık bağlanması için yeterli değil. Genel kurala göre kişinin;

En az 10 yıldır sigortalı olması,
Toplamda en az 1800 gün uzun vadeli sigorta primi ödemiş bulunması gerekiyor.

Bu koşulları sağlayan ve SGK tarafından malul kabul edilen kişilerde ayrıca belirli bir emeklilik yaşını doldurma şartı aranmıyor.

BAKIMA MUHTAÇ OLANLARA İSTİSNA

Başka birinin sürekli bakımına ihtiyaç duyacak derecede malul olduğu tespit edilen kişiler için 10 yıllık sigortalılık şartında istisna uygulanıyor.

Bu durumda sigortalılık süresine bakılmadan 1800 gün prim bildirilmiş olması yeterli olabiliyor.

BAĞ-KUR'LULAR İÇİN BORÇ ŞARTI

Malulen emeklilik başvurusunda sigortalının çalıştığı işten ayrılması, bağımsız faaliyet yürütüyorsa bu faaliyeti sonlandırması gerekiyor.

4/b yani Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılarda ise genel sağlık sigortası primi dahil olmak üzere SGK'ya prim ve prime ilişkin borcun bulunmaması şartı aranıyor.

MEMURLAR İÇİN FARKLI KURALLAR UYGULANIYOR

4/c kapsamındaki kamu çalışanlarında malullük değerlendirmesinde statüye bağlı farklı uygulamalar bulunuyor. Malul olduğuna karar verilen bir memur, şartlara göre görevinden ayrılabileceği gibi sağlık durumuna uygun başka bir göreve veya hizmet sınıfına da geçirilebiliyor.

Kanser, verem ve ruhsal hastalıklarda hastalık izin süreleri diğer rahatsızlıklara göre farklı uygulanırken, tedavisi mümkün olmayan bazı durumlarda izin süresinin tamamlanması beklenmeden malullük değerlendirmesi yapılabiliyor.

BAŞVURU SGK'YA YAPILIYOR

Maluliyet durumunun tespit edilmesini isteyen sigortalının bağlı bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine başvurması gerekiyor.

Başvurunun ardından SGK tarafından yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarına sevk işlemi gerçekleştiriliyor. Hastaneden alınan rapor ve tıbbi belgeler daha sonra SGK Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilerek nihai karar veriliyor.

Kaynak: Haber Merkezi